VÕ TẮC THIÊN

Võ TắcVõ Tắc Thiên(chữ Hán: 武則天) (17 mon 2,625–16 mon 12năm705), thương hiệu thật làVõ Chiếu(武). Bà là bạn nữ hoàng độc nhất tronglịch sử Trung Quốc, và còn lại nhiều tranh biện về công tội giữa các nhà sử học. Bà đã trải qua những vị trítài nhân,chiêu nghi,hoàng phi,hoàng hậu,hoàng thái hậu,hoàng đế,thái thượng hoàng, nhưng cuối cùng trước khi tắt hơi đã quay trở lại với vị tríhoàng hậucủa công ty Đường. Việc bà nổi lên nạm quyền cai trị bị những nhà sử họcKhổng giáochỉ trích mạnh khỏe nhưng những nhà sử học tập từ sau thập kỷ 1950 đã bao gồm cái nhìn khác về bà.(Theo wikipedia)hi lên ngôi hoàng đế bà thay tên thành Võ Chiếu (武曌), chữ "Chiếu" trong thương hiệu bà vốn là chữ "chiếu" (照) nhưng để như mong muốn bà vẫn tự chế tạo chữ mới (日月当空 nhật nguyệt đương không) cùng là trong số những chữ trongVõ Hậu Tân tự. Bà là đàn bà hoàng duy nhất tronglịch sử Trung Quốcđã lập ra triều đại của riêng mình, công ty Võ Chu (周), và giai cấp dưới danh hiệuThánh Thần Hoàng Đế((聖神皇帝) từ690đến705.Gia đình bà có nguồn gốc ở huyệnVăn Thuỷ(文水), ở trong quận Tinh Châu (幷州; hiện nay là thành phốThái NguyêntỉnhSơn Tây). Thân phụ bà là võ sư Hoạch (武士彠) (577-635), mtv thuộc một mái ấm gia đình quý tộc khét tiếng ở tô Tây. Mẹ bà là Dương Thị (楊氏) (579-670), một phụ nữ thuộc mái ấm gia đình quý tộc hoàng gianhà Tuỳ. Võ Tắc Thiên không phải sinh sinh hoạt Văn Thuỷ, bởi cha bà phụ trách nhiều chức trách ở nhiều nơi trong suốt cuộc đời. Bà được hiểu sinh nghỉ ngơi Lợi Châu (利州) hiện tại là thành phốQuảng Nguyên(廣元市), phía bắc tỉnhTứ Xuyên, phương pháp Văn Thủy khoảng tầm 800 km về phía tây nam, nhưng một số nơi khác cũng rất được cho là địa điểm sinh của bà có cả thủ đôTrường An.

Bạn đang xem: Võ tắc thiên

Bà được gửi vào hậu cungĐường Thái Tôngnhà Đường vào mức năm 637 với là mộtTài Nhân(才人), tức là một trong chín tín đồ thiếp cấp thứ năm. Thấy thương hiệu Võ Chiếu không đẹp,Đường Thái Tôngđặt tên cho bà là Mị (媚), có nghĩa là "duyên dáng, xinh đẹp", và vị vậy còn được người trung quốc gọi là Võ Mị Nương (武媚娘). Rất có thể thời gian này bà vẫn gặpthái tửLý Trịvà đã bao gồm quan hệ thân thiết với vị vua tương lai này.

Năm 649, Đường Thái Tông băng hà, theo nguyên tắc lệ, Võ Mị Nương cần rời cung nhằm vàochùaCảm Nghiệp xuống tóc. Thái tửLý Trịlên ngôi, tức làĐường Cao Tông.

Năm 651,Đường Cao Tôngđưa bà quay trở về hoàng cung sau khoản thời gian đi bái tế cho phụ thân tại miếu Cảm Nghiệp. Phi tần họ vương vãi của Cao Tông đã chủ động cung cấp đưa bà về để vì lúc ấy Cao Tông đã sủng ái Thục phi chúng ta Tiêu, và hy vọng dùng Võ Tắc Thiên trong vấn đề tranh giành quyền lực. Bao gồm thuyết lại nhận định rằng bà trước đó chưa từng rời hoàng cung. Tiêu phi bị thất sủng, tháng 5 năm 651, bà được phongChiêu Nghi, câu hỏi này bị các nhà nho chỉ trích nặng nài vì đã có lần là bà xã của vua trước.

Năm 654, Võ Tắc Thiên sinh một bé gái, cơ mà đứa con trẻ bị chết sau khi sinh vài ba ngày. Trước khi đứa trẻ chết, Vương cung phi có mang lại thăm, vì thế Cao Tông nghi ngại hoàng hậu sẽ hạ thủ. Truyền thuyết cho rằng chủ yếu Võ Tắc Thiên đã giết con để vu tội đến hoàng hậu. Võ Chiêu nghi được phong có tác dụng Thần phi.

Năm 655, Vương vợ và chị em mời đồng cốt yếm bùa mong gia sợ hãi Võ Tắc Thiên, nhưng việc bại lộ. Đường Cao Tông phế bỏ Vương hoàng hậu, dù không hề ít các đại thần can ngăn, nhất là quốc cữuTrưởng Tôn Vô Kỵ.

Tháng 10 năm 655,Đường Cao Tôngphong Võ Thần phi làm cho hoàng hậu trước sự việc phản đối của khá nhiều đại thần. Vương thê thiếp và Tiêu thục phi bị kết trọng tội, với bị Võ hậu giết hại một giải pháp dã man. Năm 659, Võ hậu vu tội choTrưởng Tôn Vô Kỵ, không bổ nhiệm đuổi khỏi triều đình, gạt được chướng ngại vật lớn số 1 của mình.

Năm 660,Đường Cao Tôngbị trúng gió bỗng quỵ, Võ hậu liền tham gia chính sự từ vùng sau rèm thuộc vua, nên được gọi làNhị thánh lâm triều. Cao Tông duy nhất nhất hồ hết nghe theo lời Võ hậu, mặc dù nhận thấy sự nguy nan của bà, cần đã ngầm sai bảo choThượng quan liêu Nghitìm biện pháp phế truất. Việc bại lộ,Thượng quan tiền Nghibị Võ hậu xử tội chết, Cao Tông cũng mất hết quyền lực, hoàn toàn phụ thuộc vào Võ hậu. (Tuy nhiên Võ hậu sau đây lại vô cùng trọng dụngThượng quan Uyển Nhi, là cháu nội của Thượng quan Nghi).

Thái tửLý Trung(con của Cao Tông cùng một bạn thiếp phải chăng kém, Vương thê thiếp nhận làm cho con) bị giáng và bị giết. Nhỏ cả của Võ hậu là Lý Hoằng được phongthái tử.

Năm 667, Cao Tông vượt yếu, giao chothái tửLý Hoằng giám quốc, thực chất vẫn do Võ hậu làm chủ. Năm 674, triều đình tôn Cao Tông làThiên hoàng, Võ hậu làThiên hậu. Võ Tắc Thiên thích cần sử dụng tôn xưng Thiên hậu cho tới tận khi làm hoàng đế. Võ hậu truất phế Thái tửLý Hoằng, đưa nhỏ thứ nhì làLý Hiềnlên làmthái tử, rồi lại giángLý Hiền, đưa bé thứ cha làLý Hiểnlên thay.

Trong quy trình tiến độ này, Võ hậu đã gồm nhiều chính sách chính trị đổi mới, được reviews cao.

Năm 683, Đường Cao Tông băng hà, thái tử Lý Hiển lên ngôi, tức làĐường Trung Tông, Võ Tắc Thiên làmHoàng thái hậu, nắm toàn bộ chính sự. Mộtthángsau, cùng với lý doĐường Trung Tôngđể vợ làVi hoàng hậulộng quyền, Võ hậu phế truất vua xuống làm cho Lư Lăng Vương, lập đàn ông thứ bốn (Lý Đán) lên có tác dụng vua, tứcĐường Duệ Tông. Trong các năm tiếp theo, Võ hậu lần lượt ra tay với các vương gia là nhỏ của Đường Thái Tông như Việt vương vãi Lý Trinh, Lang Nha vương Lý Trọng.

Đồng thời Võ hậu cho xây dựng các cung điện, lớn số 1 là tòa Minh Đường cao gần tía trăm trượng, sau thay đổi là Vạn Tượng Thần cung. Minh Đường trả thành, tất cả kẻ dưng viên đá trên có chữ "Thánh chủng loại lâm nhân, Vĩnh xương đế nghiệp" phải Võ hậu thay đổi tôn hiệu của bản thân làThánh chủng loại thần hoàng.

Năm 690, sư Pháp Minh dâng tứ quyểnĐại Vân kinhca ngợi Võ hậu làPhật Di Lặcxuống trần, là chủ của thiên hạ. Võ hậu không đúng in rồi phạt ra mọi nơi, tôn vinh Phật giáo trên Đạo giáo.

Xem thêm: Tất Thành Cang Là Con Của Ai, Đường Quan Lộ Của Nguyên Phó Bí Thư Thành Ủy Tp

Tháng 9 năm 690, Võ hậu đăng vương Hoàng đế, đổi quốc hiệu là Chu với ý kế tục sự nghiệpnhà Chuxưa kia, quốc tính là họ Võ, tônChu Văn Vươnglàm Thủy tổ Văn hoàng đế. GiángĐường Duệ Tôngxuống làm cho Hoàng tự, rồi tiếp đến phế bỏ, lại phong con cháu làVõ vượt Tựlàm Ngụy vương,Võ Tam Tưlàm Lương vương.

Trước đó, Võ hậu đổi biện pháp viết chữ Chiếu vào tên của chính mình thành (曌), cùng với hình phương diện trời, mặt trăng trên không, để tỏ quyền buổi tối thượng. Cùng với chính là 11 chữ khác điện thoại tư vấn làVõ hậu tân tự

Lý thuyết thiết yếu trị Trung Quốc truyền thống lịch sử không có thể chấp nhận được một phụ nữ được lên ngôi, Vũ hậu đưa ra quyết định dẹp yên chống đối với đưa những quan lại trung thành vào triều. Thời cai trị của bà để dấu ấn về sự việc xảo quyệt tài tình và chuyên quyền hung bạo. Dưới thời cai trị, bà lập ra công an mật để đối phó với ngẫu nhiên chống đối nào rất có thể nổi lên, với cái brand name khét tiếngLai Tuấn Thần,Chu Hưng, dẫu vậy đồng thời cũng có thể có những hiền tài nhưĐịch Nhân Kiệt.

Khi về già, Võ hậu sủng ái nhì anh emTrương Dịch ChivàTrương Xương Tônglà hai kẻ bất tài mà lại đẹp trai, khiến cho triều đình khôn cùng bất bình. Mon 10 năm 695, sau nhiều lần thêm chữ, thương hiệu của bà được thay đổi Thiên Sách Kim Luân Thánh Thần Hoàng Đế, làm lễ phong thiền sinh hoạt Tung sơn.

Võ hậu lần chần khi chọn tín đồ truyền ngôi, giữa bé ruột chúng ta Lý và con cháu ruột bọn họ Võ. Sau cùng với sự khuyên nhủ giải của Địch Nhân Kiệt, bà đưa ra quyết định lậpLý Hiểnlàm thái tử. Tuy nhiên bà bắt các con thề độc rằng không được làm hại họ Võ

Đến năm 705, Võ hậu xung quanh 80 tuổi đang rất tí hon yếu. Mon 2, tể tướngTrương Giản Chilãnh đạo cuộc thay máu chính quyền giết hai bằng hữu họ Trương, xông vào cung buộc Võ hậu truyền ngôi cho thái tửLý Hiển.Đường Trung TôngLý Hiểnlại lên làm cho vua lần nữa, Võ hậu trở thànhThái thượng hoàng, rồi qua đời trong thời điểm tháng 11 năm 705. Khi lâm tầm thường bà yêu mong dùngthụy hiệulàHoàng hậuchứ không phảiHoàng đế, cho nên không cómiếu hiệu.

Bà được chôn tạiCàn Lăng, cùng khu vực vớiĐường Cao Tông. Bia chiêu tập của bà là 1 trong tấm bia để trống trọn vẹn (Vô từ bỏ bi), với ý là để đời sau phán xét.

Mặc dù chỉ trường thọ một thời hạn ngắn, theo một vài nhà sử học, nhà Võ Chu đã chiếm lĩnh được một hệ thống bình đẳng xã hội về giới xuất sắc hơn so vớinhà Đườnggiai đoạn tiếp sau nó.

Nhìn vào những sự khiếu nại trong cuộc sống bà theo ám chỉ vào văn chương hoàn toàn có thể mang lại những ý nghĩa: một thiếu phụ đã vượt qua đông đảo giới hạn của bản thân mình một biện pháp không say đắm hợp, thái độ đạo đức đưa khi triết lí về lòng trắc ẩn trong khi cùng lúc đó lại tiến hành mô hình tham nhũng với hành xử một phương pháp xấu xa, và cai trị bằng phương pháp điều khiển tự phía hậu trường.

Một tác giả nổi tiếng ngườiPháplàShan Sa(tức đánh Táp), sinh tạiBắc Kinh, sẽ viết một cuốn tiểu thuyết mang ý nghĩa tiểu sử tên làImpératrice(tên tiếng Việt làNữ hoàng, do chị em dịch trả Lê Hồng Sâm dịch, sách được xuất phiên bản tại Việt Nam vào tháng 2 năm 2007) dựa trên cuộc đời của Võ hậu.

CÁC TRUYỀN THUYẾT

Trị con ngữa dữ

Đường Thái TôngđượcTây Vựctặng một con ngựa chiến rất dữ tên là Sư Tử Thông, không một ai trị được. Võ Mị xin ra trị ngựa, với ba thứ là 1 trong cây roi sắt, một cái búa sắt, một ngọn dao nhọn. Đường Thái Tông hỏi dùng những thứ đó để làm gì thì Võ Mị trả lời rằng:"Trước hết sử dụng roi sắt mà đánh nó bắt từ trần phục; còn nếu không chịu thì dùng búa sắt tiến công vào đầu nó; còn nếu dùng búa sắt tiến công vẫn không được thì cần sử dụng dao đâm chết nó đi, vì thứ không trị được thì để làm gì?"

Giết con

Truyền thuyết nhận định rằng khi sinh đứa con đầu lòng là nhỏ gái, Võ Chiêu nghi khôn cùng không vui, dùĐường Cao Tôngthì siêu yêu quý. Một ngày lúc Vương cung phi (không gồm con) vì mong muốn làm lành với cũng yêu thương trẻ nhỏ tuổi đến thăm đứa bé. Khi thê thiếp ra về, Võ Chiêu nghi đang bóp mũi chết người con của mình. KhiĐường Cao Tôngvào thăm công chúa nhỏ, thấy nó sẽ chết, vô cùng giận dữ tra hỏi cung nữ, thì thấy bảo chỉ tất cả mỗi hậu phi là tín đồ vào thăm. Cho nên vì vậy Cao Tông nhận định rằng hoàng hậu giết con mình vị ganh ghét.

*

Sợ mèo

Khi lên được ngôi bà xã rồi, Võ hậu trả thù Vương hoàng hậu và Tiêu thục phi bằng cách sai chặt hết tay chân họ rồi cho vào chum rượu ngâm nhằm họ không chết ngay. Tại trên đây Võ hậu đã tiết lộ với Vương hậu phi là chính tôi đã giết phụ nữ để đổ tội. Vương cung phi đã kêu rằng: "Tại sao kẻ ác như ngươi mà lại sinh được con, còn ta thì không thể?", còn Tiêu thục phi thì nguyền rằng sẽ biến thành mèo để đêm vào xé xác Võ hậu. Võ Hậu hại mèo vì đã giết mổ chết con mèo mà bà từng yêu thích nhất.Nhưng nó đã phản bội bà đi theo Vương phi tần khi bà bị tóm gọn vào lãnh cung. Vì chưng đó, bà trực tiếp tay làm thịt nó và luôn luôn luôn bị ám hình ảnh bởi giờ đồng hồ mèo kêu, đêm đêm thấy hình hình ảnh con mèo hiện tại về trong giấc ngủ.

Đày hoa chủng loại đơn

Võ hậu khi lên ngôi Hoàng đế, oai quyền cao tột đỉnh, một ngày cuối đông ra vườn cửa ngự uyển thấy cây cối héo úa không hoa, đã mập tiếng chỉ định cho tất cả các loại hoa trong vườn đề nghị nở vào đúng ngày đầu năm Nguyên đán. Sáng Nguyên đán, Võ hậu ra vườn cửa thấy toàn bộ các hoa đều nở tung, chỉ tất cả hoa mẫu đối chọi vẫn không nở. Võ hậu tức giận sai nhổ tổng thể mẫu solo đi, đày mang đến phương nam. Vì thế chỉ tất cả Giang nam là gồm mẫu đối chọi đẹp.

Tượng Phật Long Môn

Võ hậu tôn sùngPhật giáo, đã sai bảo đục những tượng Phật tại khu vực vựchang đá Long Môn. Tại phía trên pho tượng chính giữa lớn nhất là tượngPhật Đại Nhật(Tỳ lô giá bán na- Vairocana) được điêu khắc theo khuôn mặt của Võ hậu.

Vết sẹo của Thượng quan Uyển Nhi

Thượng quan lại Uyển Nhilà cháu của Thượng quan tiền Nghi, Võ Tắc Thiên cần sử dụng làm đàn bà quan lo toàn bộ các câu hỏi văn thư vào hoàng cung và không tính triều đình.Trương Xương Tôntuy phục dịch Võ Tắc Thiên nhưng lại sở hữu tư tình với Uyển Nhi, một lần hai fan lén lút gặp nhau thì Võ Tắc Thiên bắt gặp. Tức giận, Võ Tắc Thiên đang ném cái bát vào thân trán Uyển Nhi, chế tạo thành một cái sẹo lớn vị trí trung tâm trán. Tuy vậy vết sẹo lại làm cho Thượng quan tiền Uyển Nhi trông dễ thương hơn. Thế là từ bỏ đó lan truyền ra, các tiểu thư, mệnh phụ đều bắt chước vẽ chấm đỏ hoặc hình hoa mai vào giữa trán, thay đổi một hình dáng trang điểm rất rất được ưa chuộng dưới triều bên Đường.

Các thần thoại cổ xưa về dâm loạn

Có các truyền thuyết về sự việc dâm loạn của Võ hậu, một trong những phần do đời sau thêu dệt, 1 phần sự thật:

Võ hậu ốm, mời Thái y họ Trầm vào bốc thuốc, nhân kia hỏi về dung dịch kích dục. Trầm thái y dâng bài thuốc có công hiệu, Võ hậu bắt ông ship hàng mình. Dù bồi dưỡng thế nào, Trầm thái y cũng không đáp ứng nổi, cuối cùng lao lực mà lại chết.

CON

Võ Tắc Thiên khôn cùng thích những tôn hiệu mĩ miều, do đó đã các lần cầm đổi, thêm giảm chữ vào tôn hiệu, bao gồm:

Thánh Thần hoàng đế (圣神皇帝)Tắc Thiên Đại Thánh hoàng đế (则天大圣皇帝)Thánh mẫu mã Thần Hoàng (圣母神皇)Kim Luân Thánh Thần nhà vua (金轮圣神皇帝)Việt Cổ Kim Luân Thánh Thần hoàng đế (越古金轮圣神皇帝)Từ Thị Việt Cổ Kim Luân Thánh Thần hoàng đế (慈氏越古金轮圣神皇帝)Thiên Sách Kim Luân Thánh Thần hoàng đế (天册金轮圣神皇帝)

Các tôn hiệu của đời sau tôn phong